حقیقت با شلاقی از چاه بیرون می‌آید تا بشریت را مجازات کند.

تصویر اول: حقیقت با شلاقی از چاه بیرون می‌آید تا بشریت را مجازات کند. ۱۸۹۶ - ژان لئون ژروم.

این نقاشی یکی از سری چهار‌تایی ژروم است که حقیقت را به تصویر کشیده. یک بار که به چاه می‌اندازندش (تصویر دوم: جان حقیقت که توسط دروغگویان و بازیگران کشته می‌شود در چاه نهفته است. ۱۸۹۵) و یک بار که از چاه بیرون می‌آید.

تصویر سوم (او غیرقابل غرق کردن است. ۱۸۹۸ - ادوار دبا پونسان) نقاشی جدیدتری از همین صحنه است که دو مرد-شمشیرزن (ارتش) و روحانی (کلیسا)- در حال برگرداندن او به چاهند. تصویر چهارم (حقیقت- گارنیه ۱۸۸۳) که بیرون آمدن حقیقت عریان از چاه را نشان می‌دهد مربوط است به سیزده سال پیش‌تر. در تصویر پنجم (بادری ۱۸۷۹) که قدیمی‌ترین نسخه با این موضوع است، حقیقت مهربان است و به نظر منفعل. از نسخه ۱۸۸۳ به بعد حقیقت برای تنبیه از چاه بیرون می‌آید. عطوفت زنانه ندارد و از لباس‌هایی که کودک/فرشته در تصویر پنجم برای او آورده خبری نیست. عریان و آرام از چاه بیرون می آید و مردم شهر (روحانیون، بازیگران و دروغگویان) از او می‌گریزند.

تفاوت مهم تصویر اول با بقیه (چه سه نسخه‌ی خود ژروم چه نمونه‌های دیگر این میزانسن) این است که در آخرین اثر ژوروم خبری از آینه‌ی دستی نورانی که استعاره‌ای از بازنمایی حقیقت و اتصال به نقطه‌ای معنوی بود نیست، و تنها در این نقاشی است که دهان زن/ حقیقت باز است. این بار حقیقت عریان و با مارتینت (شلاق چند رشته‌ای) در دست برای «مجازات» بشریت می‌آید. حذف لباس، حذف عناصر روحانی و استعاری، و البته دهانی از خشم باز، تصویر یک تنبیه-انتقام زمینی است. در ترجمه‌ی châtier در عنوان اصلی فرانسوی، هم chastise و هم Shame نوشته شده. شرمسار کردن یا مجازات؟ که به نظر اگر آینه ابزار بازنمایی واقعیت برای شرمساری باشد، شلاق، مشخصا وسیله‌ی مجازات است.

دو توضیح واضحات و به نظر من بی‌اهمیت ( که ترجیح می‌دهم تاریخ هنرش را ندانم و بی علم و تحقیق، مستقیم تطبیقش بدهم با حقیقت بدن‌های انتقام‌گیرنده‌ی امروز و  آنچه با اولین و صدمین نگاه به نقاشی به ذهنم و ذهنتان آمده…)، به هر ترتیب:

الف-یک ایده‌ این است که این نقاشی ژروم و نسخه‌ پوسنان اشاره دارند به ماجرای خیانت دریفوس (یک افسر فرانسوی که در یک “اشتباه قضایی یهودی‌ستیزانه” متهم و پس از چند بار حبس و بازنگری سرانجام تبرئه شد-۱۸۹۴ تا جنگ جهانی اول) اما برنارد تیلیر تاریخ‌شناس هنر می‌گوید صرفا واکنشی هنری‌ ژوروم بوده در خصومت با جنبش امپرسیونیسم. و شاهدش نقل قول متاخری از ژوروم در ستایش عکاسی:

Photography is an art…It has opened our eyes and forced us to see that which previously we have not seen; It is thanks to photography that Truth has finally come out of her well. She will never go back.

و البته ده ها نقاشی عین به عنی از مجازات و خلع درجه و لباس اون وجود دارد، پس دلیلی بر این همه استعاره و پیچیدگی برا نشان دادن چنین تصویری نیست.  از سال ۱۸۹۶ صحبت می‌کنیم. که عکاسی اختراع شده!

ب-برهنگی فیگور زن اشاره عین به عین به عبارت «حقیقت عریان» دارد و این «حقیقت در چاه»، ریشه در نقل قولی از دموکریتوس:

به راستی از حقیقت چیزی نمی‌دانیم زیرا در چاه است.